Β' ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ 1993 - 2003

Ο Κωστής Παλαμάς στη Θεσσαλονίκη το 1927

Διακρίνονται από αριστερά προς τα δεξιά. Όρθιοι: Γ. Θ. Βαφόπουλος, Δ. Δάλλας, Δεξ. Αντωνιάδης, Αν. Μισιρλόγλου, Αντ. Χαμουδόπουλος, Λέαν. Παλαμάς. Καθισμένοι: Αιμ. Ριάδης, Αγλαϊα Σχοινά, Κωστής Παλαμάς, Άννα Χαμουδοπούλου, Ν. Βέης, Κ. Ρέσσος. Από το Αρχείο του ποιητή.

Το αρχείο του Γ.Θ. Βαφόπουλου, αποτελεί κατά κύριο λόγο ένα λογοτεχνικό αρχείο, αλλά περιέχει επίσης πολλά ιστορικά - πολιτιστικά στοιχεία για την πόλη της Θεσσαλονίκης, που αναφέρονται σ' όλο τον 20ο αιώνα.

Το αρχείο λίγους μήνες πριν από το θάνατο του Βαφόπουλου το Σεπτέμβριο το 1996, μεταφέρθηκε από την οικία του, στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, στον ειδικό για την υποδοχή του χώρο, στο "Σπουδαστήριο του Γ.Θ. Βαφόπουλου". Ένα μέρος της προσωπικής του βιβλιοθήκης είχε μεταφερθεί ήδη λίγα χρόνια πριν. Η μεταφορά του αρχείου στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο αναφέρεται επίσης στη διαθήκη που άφησε ο Γ. Βαφόπουλος.

Το αρχείο ως το 1988 είχε ταξινομηθεί, χωρίς να καταγραφεί, από τη φιλόλογο Κατερίνα Κωστίου, με την επιτήρηση του ίδιου του Γ.Βαφόπουλου. Ως αποτέλεσμα της εργασίας αυτής ήταν η αξιόλογη έκδοση, από την ίδια την Κ. Κωστίου, του έργου "Εργογραφία - Βιβλιογραφία Γ.Θ. Βαφόπουλου 1918 - 1988". Μετά την καταγραφή αυτή, ανέλαβαν κατά καιρούς διάφορα πρόσωπα την ταξινόμηση του αρχείου, χωρίς όμως να το καταγράψουν και να το περιγράψουν. Από το  1998 υπεύθυνος του αρχείου είναι αρχειονόμος, υπάλληλος του Βαφοπουλείου.

Το υλικό του αρχείου είναι ταξινομημένο σε κατηγορίες που είχε δημιουργήσει ο ίδιος ο Γ.Θ. Βαφόπουλος (αρχή του Αρχειακού Δεσμού). Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, τα τεκμήρια ομαδοποιήθηκαν σε σειρές με κριτήριο το περιεχόμενό τους, π.χ. αλληλογραφία, χειρόγραφα των έργων, αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών. Στη συνέχει στο εσωτερικό κάθε σειράς, τα τεκμήρια ταξινομήθηκαν σε φακέλους και υποφακέλους σύμφωνα με τη χρονολογία τους, ή την αλφαβητική τους σειρά.

 Η εικόνα του αρχείου του Γ.Θ. Βαφόπουλου σήμερα, αντιστοιχεί στο παρακάτω διάγραμμα ταξινόμησης:

Ι) Σειρά: Αλληλογραφία

Περιλαμβάνει την αλληλογραφία (επιστολές ταχυδρομικά δελτάρια, κάρτες και τηλεγραφήματα) του Γ.Θ. Βαφόπουλου με διάφορα φυσικά πρόσωπα καθώς και με νομικά πρόσωπα δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου (κρατικούς οργανισμούς, συλλόγους, περιοδικά, εφημερίδες). Καλύπτει μια μεγάλη χρονική περίοδο (1922 - 1996) και προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες τόσο για την προσωπική ζωή, τη σχέση και την ιστορία των αλληλογράφων όσο και για τις ιδέες και τις θέσεις τους σε όλα τα πνευματικά ζητήματα της χώρας και κυρίως της Θεσσαλονίκης. Αξίζει να αναφερθεί ότι υπάρχουνε επιστολές προς τον Βαφόπουλο από τους Κ.Π.Καβάφη, Κωστή Παλαμά, Νίκο Καζαντζάκη, Άγγελο Σικελιανό, Οδυσσέα Ελύτη, Γρηγόριο Ξενόπουλο,  Ηλία Βενέζη, Παντελή Πρεβελάκη, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλο, και Πέτρο Χάρη.

ΙΙ) Σειρά: Χειρόγραφα

Στα χειρόγραφα περιλαμβάνονται όλα τα έργα, δημοσιευμένα και ανέκδοτα, καθώς επίσης και ομιλίες, συνεντεύξεις, συμμετοχές σε συνέδρια και επιτροπές, στις οποίες έλαβε μέρος κατά καιρούς ο συγγραφέας. Στα χειρόγραφα αυτά βρίσκονται σχεδιάσματα έργων, προγενέστερα στάδια, τελική μορφή και αντίγραφα των έργων.

ΙΙΙ) Σειρά: Μεταφράσεις

Περιλαμβάνει τις μεταφράσεις που έγιναν κατά καιρούς, κυρίως στο ποιητικό έργο του Γ.Θ. Βαφόπουλου στην αγγλική, γαλλική, τούρκικη και γιουγκοσλάβικη γλώσσα, δημοσιευμένες και ανέκδοτες, καθώς και διάφορα σχεδιάσματα μεταφράσεων και αντίγραφα.

IV) Σειρά: Αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών

Περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό αποκομμάτων εφημερίδων και περιοδικών, με δημοσιεύσεις άλλων, αλλά και του ίδίου, που αναφέρονται σε διάφορα πνευματικά ή κοινωνικά ζητήματα που απασχόλησαν κατά καιρούς την κοινωνία της Θεσσαλονίκης, καθώς και παρουσιάσεις, κριτικές ή αναλύσεις τρίτων για το λογοτεχνικό και κοινωνικό του έργο.

V) Σειρά: Προσωπικά

Σε αυτή περιλαμβάνονται τόσο τα προσωπικά έγγραφα του Γ.Θ. Βαφόπουλου που αφορούν κυρίως στη ζωή του, όσο και τα διάφορα μετάλλια, έπαινοι, διακρίσεις που του απονεμήθηκαν κατά καιρούς, καθώς και κασέτες και βιντεοταινίες από διάφορες εκδηλώσεις που αναφέρονται στο λογοτεχνικό και κοινωνικό του έργο.

VI) Σειρά: Βιβλιοθήκη του Γ.Θ. Βαφόπουλου

Περιλαμβάνει την προσωπική βιβλιοθήκη του που αποτελείται από 6.000 τόμους βιβλίων ταξινομημένη από βιβλιοθηκονόμο κατά θέμα και αλφαβητικά κατά συγγραφέα, καθώς και 1.000 τεύχη περιοδικών.

VII) Σειρά: Φωτογραφίες - Σκίτσα - Πίνακες

Φωτογραφίες του Γ.Θ. Βαφόπουλου σε διάφορες ηλικίες, οικογενειακές, καθώς και φωτογραφίες του ποιητή με προσωπικότητες του πνευματικού και πολιτικού κόσμου της χώρας μας. Σκίτσα και προσωπογραφίες του, από διάφορους καλλιτέχνες καθώς και η προσωπική του πινακοθήκη που αποτελείται από 50 περίπου έργα.

VIII) Σειρά: Δημοσιευμένα έργα

Αυτά αποτελούν έναν μεγάλο αριθμό αντιτύπων των δημοσιευμένων έργων του Γ.Θ. Βαφόπουλου, καθώς και μερικά περιοδικά με αφιερώματα στον συγγραφέα.

IX) Σειρά: Ποικίλα

Περιέχει προσκλήσεις σε ιδιωτικές και δημόσιες συγκεντρώσεις, καθώς και προγράμματα θεάτρων, όπως και διάφορα άλλα έντυπα που βρέθηκαν στα έγγραφα του αρχείου και δεν μπορούν να ενταχθούν στις παραπάνω κατηγορίες.

X) Σειρά: Αναστασία Βαφοπούλου

Περιλαμβάνει τη προσωπική βιβλιοθήκη της Αναστασίας Βαφοπούλου που αποτελείται από 2.000 τόμους βιβλίων, κυρίως ξενόγλωσσα, την αλληλογραφία της, χειρόγραφά της, καθώς και διάφορα άλλα προσωπικά έγγραφα και αντικείμενά της.

Στον ίδιο χώρο στο "Σπουδαστήριο του Γ.Θ. Βαφόπουλου" βρίσκονται τα γραφεία του ζεύγους, με τον προσωπικό εξοπλισμό του καθενός.

Η συντροφιά των "Μακεδονικών Ημερών" το 1938. Διακρίνονται από αριστερά προς τα δεξιά. Όρθιοι: Τάκης Βαρβιτριώτης, Γ. Θέμελεης, Στρ. Δούκας, Ν. Γ. Πεντζίκης, Στ. Ξεφλούδας, Αντ. Λεβής. Καθισμένοι: Γ. Θ. Βαφόπουλος, Βασ. Τατάκης, Π. Σπανδωνίδης, Αλκ. Γιαννόπουλος, Γ. Δέλιος. Από το Αρχείο του ποιητή.